Doanh nghiệp có thể đầu tư vào ERP, CRM, Business Intelligence, Cloud hay AI nhưng chưa chắc đã đạt được hiệu quả như kỳ vọng. Một trong những nguyên nhân quan trọng nằm ở con người. Khi nhân sự chưa hiểu công nghệ, thiếu kỹ năng hoặc không sẵn sàng thay đổi cách làm việc, những hệ thống được đầu tư vẫn có thể bị sử dụng không đúng hoặc thậm chí bị bỏ qua.
Vì vậy, đào tạo nhân sự cần được xem là một phần quan trọng trong chiến lược chuyển đổi số doanh nghiệp.
Đào tạo nhân sự chuyển đổi số là gì?
Đào tạo nhân sự chuyển đổi số là quá trình giúp người lao động hình thành tư duy số, nâng cao kỹ năng công nghệ và biết cách ứng dụng các công cụ số vào công việc thực tế.
Nội dung đào tạo không nhất thiết giống nhau đối với mọi vị trí. Ban lãnh đạo cần hiểu chiến lược và khả năng ứng dụng công nghệ, quản lý cấp trung cần biết khai thác dữ liệu và quản lý quy trình, trong khi nhân viên cần sử dụng thành thạo những công cụ phục vụ công việc hằng ngày.
Vì sao con người quyết định hiệu quả chuyển đổi số?
Nhân viên phải thay đổi cách làm việc
Chuyển đổi số thường kéo theo sự thay đổi trong quy trình. Một công việc trước đây được thực hiện bằng bảng tính hoặc giấy tờ có thể được chuyển sang hệ thống quản lý tập trung.
Nếu nhân viên không được hướng dẫn đầy đủ, họ có thể tiếp tục duy trì phương pháp cũ, khiến doanh nghiệp vừa phải vận hành hệ thống mới vừa xử lý công việc thủ công.
Quản lý cần biết khai thác dữ liệu
Trong môi trường số, nhà quản lý không chỉ dựa vào kinh nghiệm mà còn cần sử dụng dữ liệu để theo dõi hiệu suất và đưa ra quyết định.
Khả năng đọc báo cáo, phân tích dữ liệu và sử dụng các công cụ trực quan hóa trở thành kỹ năng ngày càng quan trọng đối với đội ngũ quản lý.
Lãnh đạo cần hiểu công nghệ
Lãnh đạo không nhất thiết phải trở thành chuyên gia công nghệ nhưng cần hiểu những khả năng, giới hạn và giá trị kinh doanh mà công nghệ có thể mang lại.
Điều này giúp doanh nghiệp lựa chọn đúng dự án và phân bổ nguồn lực phù hợp.

Doanh nghiệp cần đào tạo những năng lực số nào?
Tư duy chuyển đổi số
Nhân sự cần hiểu chuyển đổi số không chỉ là sử dụng phần mềm mà còn liên quan đến cách doanh nghiệp tổ chức công việc, dữ liệu và quy trình.
Kỹ năng sử dụng công cụ số
Các công cụ cộng tác, quản lý công việc, lưu trữ dữ liệu và giao tiếp trực tuyến cần được sử dụng đúng cách để nâng cao năng suất.
Kỹ năng dữ liệu
Nhân viên và quản lý cần biết cách thu thập, xử lý, đọc và sử dụng dữ liệu phù hợp với vai trò của mình.
Kỹ năng ứng dụng AI
AI đang trở thành một phần trong nhiều hoạt động từ tạo nội dung, phân tích thông tin đến tự động hóa công việc. Nhân sự cần hiểu cách sử dụng AI có trách nhiệm và kiểm tra kết quả trước khi đưa vào công việc.
Quản trị thay đổi
Chuyển đổi số thường tạo ra sự thay đổi về quy trình và trách nhiệm. Doanh nghiệp cần giúp nhân sự thích nghi với những thay đổi này thay vì chỉ tập trung vào hướng dẫn sử dụng công cụ.
Đào tạo chuyển đổi số nên triển khai cho những ai?
Không nên chỉ đào tạo đội ngũ IT. Chuyển đổi số liên quan đến nhiều phòng ban nên nội dung đào tạo cần được thiết kế theo từng nhóm nhân sự.
Ban lãnh đạo có thể tập trung vào chiến lược và quản trị chuyển đổi. Quản lý cấp trung cần phát triển năng lực quản lý dữ liệu, quy trình và đội nhóm. Nhân viên nghiệp vụ cần được hướng dẫn cách sử dụng công cụ số trong công việc thực tế.
Đội ngũ IT và dữ liệu có thể đi sâu hơn vào hệ thống, tích hợp, bảo mật, dữ liệu và tự động hóa.

Làm thế nào để xây dựng chương trình đào tạo phù hợp?
Trước tiên, doanh nghiệp cần xác định mục tiêu chuyển đổi số và những năng lực mà nhân sự cần có để đáp ứng mục tiêu đó.
Sau đó, doanh nghiệp có thể đánh giá năng lực hiện tại để xác định khoảng cách kỹ năng. Nội dung đào tạo nên được thiết kế theo từng nhóm vị trí thay vì áp dụng một chương trình giống nhau cho toàn bộ nhân viên.
Quan trọng hơn, đào tạo nên gắn với tình huống thực tế. Thay vì chỉ giới thiệu lý thuyết về công nghệ, nhân sự cần được thực hành trên chính những bài toán mà họ gặp trong công việc.
Đây cũng là lý do đào tạo chuyển đổi số doanh nghiệp cần được gắn với mục tiêu, quy trình và nhu cầu thực tế của từng doanh nghiệp.
Đào tạo nhân sự mang lại lợi ích gì cho chuyển đổi số?
Khi nhân sự được chuẩn bị tốt, doanh nghiệp có thể tăng khả năng sử dụng hệ thống, giảm sự phụ thuộc vào các thao tác thủ công và cải thiện năng suất làm việc.
Đội ngũ cũng dễ thích nghi hơn khi doanh nghiệp triển khai những công nghệ mới. Về lâu dài, năng lực số trở thành một phần trong năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp thay vì chỉ là kỹ năng sử dụng một phần mềm cụ thể.
Kết luận
Công nghệ là nền tảng quan trọng nhưng con người mới là yếu tố quyết định khả năng ứng dụng công nghệ vào thực tế. Vì vậy, đào tạo nhân sự cần được triển khai song song với quá trình chuyển đổi số. Doanh nghiệp nên bắt đầu bằng việc xác định mục tiêu, đánh giá năng lực hiện tại và xây dựng chương trình đào tạo phù hợp với từng nhóm nhân sự. Khi đội ngũ có đủ tư duy và kỹ năng số, các khoản đầu tư vào công nghệ mới có nhiều cơ hội tạo ra giá trị thực tế hơn.